301 ve 302 yönlendirme farkı nedir? SEO'da hangisi ne zaman kullanılır?

301 yönlendirme bir sayfanın kalıcı olarak yeni adrese taşındığını, 302 ise geçici olarak başka adreste olduğunu bildirir. SEO açısından kalıcı taşımalarda 301 (veya 308) kullanılır; Google yeni adresi kanonik kabul eder ve sinyalleri ona aktarır. 302 (veya 307) yalnızca eski adres geri dönecekse, örneğin bakım veya kısa süreli kampanyalarda kullanılmalıdır.

301, 302, 307 ve 308 yönlendirmeleri arasındaki fark nedir?

301, 302, 307 ve 308 HTTP yönlendirme durum kodlarıdır ve iki soruya cevap verir: taşıma kalıcı mı, geçici mi; tarayıcı istek yöntemini (GET, POST) korumalı mı? 301 ve 308 kalıcı, 302 ve 307 geçicidir. 307 ve 308 istek yöntemini ve gövdesini değiştirmeden aktarmayı garanti eder.

• —301 Moved Permanently: Kalıcı taşıma. Sayfa adresi değişti, eski adres bir daha kullanılmayacak.
• —302 Found: Geçici yönlendirme. Eski adres dizinde kalmaya devam etsin, içerik kısa süreliğine başka yerde.
• —307 Temporary Redirect: 302'nin katı hali; POST isteği POST olarak kalır.
• —308 Permanent Redirect: 301'in katı hali; form gönderen API uç noktalarının taşınmasında güvenlidir.

Normal sayfa ziyaretleri GET isteği olduğu için SEO açısından 301 ile 308, 302 ile 307 pratikte aynı şekilde değerlendirilir. Fark, form ve API isteklerinde ortaya çıkar: tarihsel nedenlerle tarayıcılar 301 ve 302'de POST isteğini GET'e çevirebilir.

Google 301 ve 302 yönlendirmeyi nasıl yorumlar?

Google kalıcı yönlendirmeyi (301, 308) hedef sayfanın kanonik olması gerektiğine dair güçlü bir sinyal, geçici yönlendirmeyi (302, 307) ise zayıf bir sinyal olarak kabul eder. 301'de arama sonuçlarında zamanla yeni adres görünür; 302'de Google genellikle eski adresi dizinde tutar. Google, 3xx yönlendirmelerinin tek başına PageRank kaybına yol açmadığını belirtmiştir.

Uzun süre yerinde kalan bir 302'yi Google zamanla kalıcı gibi yorumlayabilir, ama buna güvenmek yerine niyeti doğru kodla ifade etmek gerekir. Google, taşınan sayfalar için yönlendirmelerin en az bir yıl yerinde tutulmasını önerir; pratikte kalıcı bırakmak en güvenlisidir, çünkü dış bağlantılar ve yer imleri yıllarca eski adrese gelmeye devam eder.

Hangi durumda hangi yönlendirme kullanılır?

Yönlendirme türünü seçerken tek soru yeterlidir: eski adres bir gün geri gelecek mi? Geri gelmeyecekse kalıcı yönlendirme (301 veya 308), kısa süre içinde geri gelecekse geçici yönlendirme (302 veya 307) kullanılır. Aşağıdaki durumlar pratikte en sık karşılaşılan örneklerdir.

• —Alan adı değişikliği veya site taşıma: 301, sayfa sayfa eşleşmeli.
• —HTTP'den HTTPS'e ve www ile www'suz sürüm arasında tek adrese geçiş: 301.
• —Slug değişikliği veya iki sayfanın birleştirilmesi: 301, en yakın içerikli sayfaya.
• —Planlı bakım veya geçici kampanya sayfası: 302 veya 307.
• —Dil ya da konuma göre otomatik yönlendirme: dikkatli olun; Googlebot çoğunlukla ABD'den tarar ve diğer dil sürümlerini göremeyebilir. Yönlendirmek yerine dil seçici ve hreflang tercih edin.
• —Silinen ve karşılığı olmayan sayfa: yönlendirme değil 404 veya 410; alakasız sayfaya toplu yönlendirmeyi Google soft 404 olarak değerlendirebilir.

Meta refresh ve JavaScript yönlendirmeleri SEO için uygun mu?

Meta refresh ve JavaScript yönlendirmeleri, sunucu tarafında yönlendirme kurulamadığında kullanılacak yedek yöntemlerdir. Google sıfır saniyelik meta refresh'i kalıcı, gecikmeli meta refresh'i geçici yönlendirme gibi yorumlar. JavaScript yönlendirmesi ancak sayfa render edildikten sonra fark edilir; bu nedenle gecikmeli işlenir ve JS çalıştırmayan botlar onu hiç görmez.

Statik hosting'de sunucu yapılandırmasına erişiminiz yoksa sıfır saniyelik meta refresh ile birlikte hedef sayfaya canonical eklemek makul bir ara çözümdür. Ama erişim varsa her zaman HTTP düzeyinde 301 tercih edilmelidir. Tek sayfa uygulamalarında (SPA) router içinde yapılan yönlendirmeler de istemci tarafı JS yönlendirmesidir; sunucu 200 döndürdüğü sürece arama motoru için gerçek bir 301 değildir.

Yönlendirme zinciri nedir, neden kaçınılmalı?

Yönlendirme zinciri, bir adresin son hedefe ulaşmadan önce birden fazla yönlendirmeden geçmesidir; örneğin http://ornek.com, https://ornek.com'a, oradan https://www.ornek.com'a, oradan da sondaki eğik çizgili adrese gider. Her adım gecikme ekler, Googlebot tek seferde en fazla 10 adımı izler ve zincirler tarama bütçesini boşa harcar.

• —Her eski adresi doğrudan son hedefe yönlendirin; ara adımları kaldırın.
• —Protokol, www ve sondaki eğik çizgi kurallarını tek bir yönlendirmede birleştirin.
• —Yeni taşımada eski yönlendirme haritasını güncelleyin; A'dan B'ye, B'den C'ye giden kuralı A'dan C'ye çevirin.
• —İç bağlantıları, canonical etiketlerini ve sitemap'i yönlendirilen adreslere değil son adreslere göre güncelleyin.
• —Döngüleri test edin: A'nın B'ye, B'nin A'ya gitmesi sayfayı tamamen erişilemez yapar.

Site taşımasında yönlendirme haritası nasıl hazırlanır?

Yönlendirme haritası, site taşımasından önce her eski URL'nin hangi yeni URL'ye 301 ile gideceğini gösteren bir tablodur. Eski adres listesi sitemap'ten, Search Console'daki performans ve sayfa raporlarından, analitik verilerinden ve dış bağlantı alan sayfalardan toplanır; bu liste olmadan yapılan taşımalarda trafik getiren sayfalar kolayca 404'e düşer.

• —Eski URL'leri tek bir listede toplayın: sitemap, Search Console, analitik ve bağlantı alan sayfalar.
• —Her satıra yeni hedefi yazın; birebir karşılık yoksa en yakın konulu sayfayı seçin, hiç yoksa 404 veya 410 kararını not edin.
• —Trafik ve bağlantı alan sayfaları önceliklendirin ve yayından önce tek tek test edin.
• —Yayından sonraki haftalarda Search Console'daki 404 ve yönlendirme raporlarını izleyip eksik kuralları ekleyin.

.htaccess ile 301 yönlendirme nasıl yapılır?

.htaccess ile 301 yönlendirme, Apache ve .htaccess'i destekleyen OpenLiteSpeed gibi sunucularda sitenin kök dizinindeki bu dosyaya kural satırları eklenerek yapılır. Tek sayfa için Redirect yönergesi, desen tabanlı ve koşullu yönlendirmeler için mod_rewrite'ın RewriteRule yönergesi kullanılır. Kural değişikliğinden sonra sunucu ve CDN önbelleğini temizleyip test edin.

• —Tek sayfa: "Redirect 301 /eski-sayfa/ https://ornek.com/yeni-sayfa/" satırı yeterlidir.
• —Desen tabanlı: önce "RewriteEngine On", ardından örneğin "RewriteRule ^urunler/(.*)$ /katalog/$1 [R=301,L]" gibi bir kural.
• —HTTPS'e zorlama: RewriteCond ile HTTPS kapalıyken istek yakalanır ve aynı yola 301 ile https adresine gönderilir.
• —Kuralların sırası önemlidir: özel kurallar genel kurallardan ve SPA yedek kuralından önce yazılmalıdır.
• —Test: "curl -I adres" komutu durum kodunu ve Location başlığını gösterir; zinciri görmek için -L ekleyin.

Sunucu yapılandırmasına erişim yoksa Cloudflare gibi CDN'lerin yönlendirme kuralları da HTTP düzeyinde 301 ve 302 üretir ve istek sunucuya hiç ulaşmadan çalışır. Hangi katmanı seçerseniz seçin, kuralları tek bir yerde tutmak çakışmaları önler.