Görsel SEO: alt etiketi ve dosya adı nasıl yazılır?

Alt etiketi (alt metin), bir görselin ne gösterdiğini kısaca ve dürüstçe anlatan, görseli göremeyen kullanıcıya ve arama motoruna bilgi veren HTML özniteliğidir. Dosya adı ise görselin konusunu özetleyen kısa, tire ile ayrılmış bir ifade olmalıdır. İkisi birlikte, çevreleyen metinle görselin bağlamını oluşturur.

Görsel SEO iki farklı hedefe hizmet eder: sayfanın kendi sıralamasına katkı ve Google Görseller'den ziyaretçi alma. İkisi de aynı temel üzerine kuruludur: görselin ne olduğunu açıkça söylemek. Bu yazıda alt metnin amacını, iyi ve kötü örnekleri, dosya adı ve çevre metin kurallarını, lazy-load ile ilişkisini ve sık yapılan hataları ele alıyoruz. Dosya boyutu ve format optimizasyonu için ayrı bir yazımız var; burada tekrar etmeyeceğiz.

Görsel SEO nedir ve neden önemlidir?

Görsel SEO, sayfadaki görsellerin arama motorları tarafından anlaşılması, dizine eklenmesi ve ilgili aramalarda gösterilmesi için yapılan çalışmaların bütünüdür. Önemlidir, çünkü görseller hem sayfanın anlamını destekler hem de Google Görseller üzerinden ayrı bir trafik kanalı açar. Bunlara ek olarak erişilebilirlik için de gereklidirler.

Her sektörde Google Görseller aynı ölçüde değerli değildir. Ürün, yemek, mimari, tasarım, seyahat ve el işi gibi görsel ağırlıklı alanlarda ciddi bir kanal olabilir; danışmanlık veya muhasebe gibi alanlarda ise önceliğiniz büyük olasılıkla erişilebilirlik ve sayfanın bağlamı olmalıdır. Hedefinizi baştan netleştirin: görsel trafiği mi istiyorsunuz, yoksa görselleri sayfa kalitesi için mi düzenliyorsunuz?

Alt metnin amacı nedir? Neden yazılır?

Alt metnin asıl amacı, görseli göremeyen veya görsel yüklenmeyen kişiye görselin içeriğini ve işlevini aktarmaktır. Ekran okuyucular alt metni sesli okur. Arama motorları da görseli anlamak için alt metin, dosya adı, çevre metin ve görüntü analizini birlikte kullanır. Dolayısıyla alt metin önce erişilebilirlik aracıdır, SEO yararı bunun yan ürünüdür.

Bu yüzden alt metni anahtar kelime deposu olarak görmek yanlıştır. Google'ın görsel yönergeleri, alt metnin görselin konusunu ve sayfadaki içerikle ilişkisini anlatan, kısa ve açıklayıcı bir metin olması gerektiğini söyler; anahtar kelime doldurmayı da açıkça spam sayar. İyi alt metin “bu görseli göremeyen biri neyi kaçırır?” sorusuna cevap verir.

• —Bilgi taşıyan görsel: grafik, diyagram, ürün fotoğrafı, ekran görüntüsü; ne anlattığı yazılmalı.
• —İşlevsel görsel: link ya da düğme olarak kullanılan görsel, tıklandığında ne olacağını anlatmalı (“Teklif formuna git” gibi).
• —Dekoratif görsel: yalnızca süs; alt boş bırakılmalı (aşağıda ayrıntı).
• —Metin içeren görsel: görseldeki metin alt metinde ya da çevre metinde mutlaka yer almalı.
• —Uzunluk: genellikle bir iki kısa cümle; katı bir karakter sınırı yok ama okuması rahat olmalı.

İyi ve kötü alt metin örnekleri nelerdir?

İyi alt metin görseli somut ve kısa biçimde anlatır; kötü alt metin ya boştur, ya anlamsızdır ya da anahtar kelime yığınıdır. Aşağıdaki örnekler genel durumları gösterir. Hepsi kurgudur; kendi görselinizin gerçekte ne gösterdiğine göre yazmalısınız.

• —Kötü: alt=“görsel1”. İyi: alt=“Gebze'deki bir fabrikanın üretim hattında çalışan iki teknisyen”.
• —Kötü: alt=“web tasarım Kocaeli web tasarım ajansı en iyi web tasarım”. İyi: alt=“Kurumsal web sitesinin mobil ve masaüstü görünümlerini yan yana gösteren tasarım taslağı”.
• —Kötü: alt=“logo”. İyi: alt=“Örnek Mobilya firmasının turuncu mobilya silueti logosu”.
• —Kötü: alt=“Grafik”. İyi: alt=“Aylık organik tıklamaların altı ay boyunca artışını gösteren çizgi grafik”.
• —Kötü: alt=“Resim: IMG_4821.jpg”. İyi: alt=“Cam cepheli üç katlı ofis binasının dış görünümü”.
• —Kötü: alt boş ama görsel bir ürün fotoğrafı. İyi: alt=“Deri kaplı, siyah, tekerlekli kabin boy valiz, açık hâli”.
• —Kötü: “Resim” ya da “fotoğraf” ile başlayan alt metinler; ekran okuyucu zaten bunun görsel olduğunu söyler.

Görselin içinde bilgi varsa, örneğin bir infografikte, alt metin tek başına yetmez. Önemli verileri sayfa metninde ya da bir tabloda da verin; böylece hem ekran okuyucu kullanıcıları hem arama motorları o bilgiyi alabilir.

Dekoratif görsellerde alt metin nasıl yazılır?

Salt süs amaçlı görsellerde alt özniteliği boş bırakılmalıdır: alt="". Boş alt, ekran okuyucuya görseli atlamasını söyler; böylece anlamsız bir “görsel” anonsu okunmaz. Alt özniteliğini tamamen kaldırmak ise farklıdır ve genellikle görselin dosya adının okunmasına yol açar, bu yüzden kaçınılmalıdır.

• —Dekoratif örnekler: arka plan desenleri, ayraç çizgileri, yalnızca süsleyen ikonlar.
• —Boş alt: alt="" (özniteliği hiç yazmamak ile aynı şey değildir).
• —CSS arka plan görselleri: içerik taşımıyorsa arka plan olarak eklemek, dekoratif görseller için doğal bir yoldur.
• —Önemli bir görseli arka plan olarak eklemeyin: Google içerik görsellerini img öğeleri aracılığıyla tarar; yalnızca CSS ile eklenen görseller görsel aramada dizine eklenmeyebilir.
• —Şüphe halinde sorun: “Bu görsel olmasa sayfanın anlamı değişir mi?” Değişiyorsa alt yazın.

Görsel dosya adı nasıl yazılır?

İyi dosya adı, görselin konusunu özetleyen kısa bir ifadedir; kelimeler tire ile ayrılır, küçük harf ve mümkünse ASCII karakterler kullanılır. “IMG_4821.jpg” yerine “celik-konstruksiyon-depo-gebze.jpg” gibi bir ad hem sizin için düzenli hem arama motoru için bir ek ipucudur. Dosya adı tek başına güçlü bir sıralama faktörü değildir ama bağlama katkı yapar.

• —Kelimeleri tire (-) ile ayırın; alt çizgi (_) kelimeleri birleştirilmiş sayılabilir.
• —Küçük harf kullanın; büyük küçük harf duyarlı sunucularda sorun çıkabilir.
• —Türkçe karakterlerden (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) kaçınmak, bağlantı sorunlarını önlemek için genellikle daha güvenlidir: “cam-balkon-montaji.jpg”.
• —Kısa ve açıklayıcı olun; 3-6 kelime çoğu görsel için yeterlidir.
• —Anahtar kelime doldurmayın: “web-tasarim-kocaeli-web-tasarim-ajansi-en-iyi.jpg” spam görünümlüdür.
• —Mümkünse yüklemeden önce adlandırın; yayımladıktan sonra dosya adını değiştirmek URL'yi değiştirir ve yönlendirme gerektirir.
• —Aynı görseli farklı boyutlarda üretiyorsanız tutarlı bir ek kullanın: “-800.jpg”, “-1600.jpg”.

Çevreleyen metin ve başlıklar görsel SEO'ya nasıl katkı sağlar?

Arama motorları görselin ne anlattığını yalnızca alt metinden değil, görselin yakınındaki başlıktan, paragraftan ve altyazıdan da çıkarır. Görseli ilgili metnin yanına koymak, sayfanın konusuna uygun bir bağlam yaratır. Alakasız bir yere konmuş görsel, ne kadar iyi alt metni olursa olsun bağlamsal olarak zayıf kalır.

• —Görseli, anlattığı konunun hemen yakınına yerleştirin.
• —Anlam taşıyan görseller için altyazı (figcaption) ekleyin; okuyucu altyazıları çoğu zaman okur.
• —Sayfa başlığı, H1 ve ilgili H2 görselin konusuyla uyumlu olsun.
• —Aynı görseli sayfada gereksiz yere tekrarlamayın.
• —Stok fotoğraf kullanıyorsanız, görselin konuyla gerçekten ilgisi olduğundan emin olun; ilgisiz görsel çevre metinle uyuşmaz.
• —Mümkünse özgün görsel kullanın: kendi ekibiniz, ürününüz, projeniz; özgün görseller hem güven hem ayrışma sağlar.

Görsel sitemap gerekli mi?

Çoğu küçük ve orta ölçekli sitede ayrı bir görsel sitemap zorunlu değildir; Google, sayfadaki standart img öğelerini normal sayfa taramasıyla bulur. Görsel sitemap, görsellerin JavaScript ile geç yüklendiği, görsel sayısının çok olduğu veya galerinin taranması zor olduğu sitelerde yardımcı olabilir. Bunu bir başlangıç şartı değil, sorun giderme aracı olarak düşünün.

Görsel sitemap eklerseniz, Google'ın yalnızca görselin adresini (image:loc) dikkate aldığını bilin; başlık, açıklama, lisans gibi eski ek etiketlerin artık kullanılmadığı belgelenmiştir. Görsellerin başka bir alan adında (CDN gibi) barındırılması da mümkündür, ancak Search Console'da doğrulanmış mülkiyetle sitemap'in tutarlı olması gerekir. Önce sayfaların kendisinin doğru taranabilir olduğundan emin olun.

• —Görseller standart img src ile ve gerçek bir URL ile veriliyorsa genellikle ek sitemap gerekmez.
• —Görseller yalnızca JavaScript tıklamasından sonra beliriyorsa, bulunmayabilir; bu durumda gerçek img öğeleri ekleyin.
• —robots.txt dosyasının görselleri (ör. /uploads/ klasörünü) engellemediğinden emin olun.
• —Görsellerin kendisi 200 yanıt vermeli; kırık görsel adresleri düzeltilmeli.

Google Görseller'den trafik almak için ne yapılmalı?

Google Görseller'den trafik almak için görsellerin kaliteli, özgün ve bağlamı net olması, sayfanın hızlı ve mobil uyumlu olması, görsel için anlamlı bir alt metin ve dosya adı bulunması gerekir. Görsel sonuçlarda tıklanma olması için görselin sayfaya gerçekten değer katması şarttır; yalnızca görseli beğenen kişi, sayfayı da ziyaret etmek istemelidir.

• —Yüksek kaliteli ve yeterince büyük görseller kullanın; küçük, bulanık görsel sonuçlarda zayıf kalır.
• —Her görsel için sayfa içinde anlamlı bir konum ve çevre metin sağlayın.
• —Yapısal veri kullanabileceğiniz içerikte (ürün, tarif, makale) uygun işaretleme ile görseli belirtin; zengin sonuçlarda görsel kullanımını destekler.
• —Sayfayı hızlı ve mobil uyumlu tutun; görsel sonuçlar çoğunlukla mobil kullanıcıya gösterilir.
• —Search Console'daki Performans raporunda arama türünü “Görsel” olarak filtreleyip hangi sayfaların görselden trafik aldığına bakın.
• —Görselinizi başka sitelerin izinsiz kullanmasından rahatsızsanız, lisanslama ve atıf yönetimi için ayrı bir süreç planlayın.

Lazy-load ile görsel SEO nasıl uyumlu çalışır?

Lazy-load (tembel yükleme), görselin yalnızca ekrana yaklaşınca yüklenmesidir ve doğru uygulanırsa SEO ile uyumludur. Önemli olan Google'ın görseli bulabilmesidir: yerel loading="lazy" özniteliğini ya da tarama uyumlu bir kütüphane kullanın, görsel adresini yalnızca kaydırma veya tıklama sonrası JavaScript ile oluşturmayın.

• —Yerel yöntem: img öğesine loading="lazy" eklemek; tarayıcı ve Google tarafından desteklenir.
• —Görsel adresi sayfa HTML'inde src ya da srcset içinde bulunmalı; yalnızca data-src içinde bırakıp betikle taşımak risklidir.
• —Yer tutucu boyut verin: width ve height öznitelikleri, sayfa kayması (CLS) sorununu önler.
• —Sayfanın ilk görünen alanındaki (above-the-fold) görselleri lazy-load yapmayın.
• —Kaydırmayla sonsuz yüklenen listelerde, sayfalandırma bağlantıları da sunun; böylece her görsel bir URL altında erişilebilir olur.

LCP görseli, yani sayfadaki en büyük görünür görsel, hiçbir koşulda lazy-load yapılmamalıdır. Aksi halde tarayıcı onu geç yüklemeye karar verir ve Largest Contentful Paint süresi uzar. Bu görsele bunun yerine fetchpriority="high" vermek ve gerekirse önyükleme yapmak daha doğrudur. LCP ve diğer metrikler için Core Web Vitals yazımıza bakabilirsiniz.

Görsel SEO ile yapısal veri arasındaki ilişki nedir?

Yapısal veri, görselin hangi içeriğe ait olduğunu makine tarafından okunabilir biçimde belirtir. Ürün, tarif, makale ve işletme gibi türlerde image özelliği ile görsel adresi verilir; Google bunu zengin sonuçlarda ve görsel aramada kullanabilir. Yapısal verideki görsel, sayfada görünen görselle tutarlı olmalıdır.

• —Product: ürünün ana ve alternatif görsellerini image alanında liste olarak verin.
• —Article/BlogPosting: kapak görselini image alanında, gerektiğinde farklı oranlarda sunun.
• —LocalBusiness: işletmenin logosu ve temsil eden fotoğrafı için tutarlı, güncel bir adres verin.
• —Görsel erişilebilir olmalı: robots.txt ile engellenmemeli, giriş gerektirmemeli, 200 yanıt vermeli.
• —Sayfada olmayan görseli işaretlemeyin; yanıltıcı işaretleme güveni zedeler.

Hangi türlerde hangi alanların kullanılacağını görmek için schema/JSON-LD rehberimize bakabilirsiniz.

Görsel SEO'da en sık yapılan hatalar nelerdir?

En sık hatalar; alt metni boş bırakmak ya da anahtar kelimeyle doldurmak, dosya adlarını kamera ya da telefonun verdiği isimle bırakmak, önemli görselleri CSS arka planı olarak vermek ve LCP görselini lazy-load yapmaktır. Hepsi kolayca düzeltilebilir ve düzeltildiğinde hem erişilebilirlik hem arama görünürlüğü iyileşir.

• —Tüm görsellerde aynı alt metni kullanmak.
• —Alt metne “resim”, “fotoğraf” gibi gereksiz sözcükler eklemek.
• —Anahtar kelimeyi yığmak: “web tasarım SEO ajans Kocaeli en iyi”.
• —Bilgi içeren grafik görseli yalnızca görsel olarak koymak, veriyi metinde vermemek.
• —Dosya adlarında boşluk, Türkçe karakter ve rastgele sayı kullanmak.
• —Aynı görseli yüzlerce kez farklı adresten kopyalamak.
• —Sayfa yüklenirken görseller için yer ayırmamak ve düzen kaymasına yol açmak.
• —Telif hakkı olmayan, başka sitelerden alınmış görselleri kullanmak.

Görsel SEO için uygulama kontrol listesi

Aşağıdaki liste, bir sayfayı yayına almadan önce görseller için yapılacak asgari kontrolleri verir. Büyük bir sitede, önce en çok trafik alan sayfalardan ve ürün görsellerinden başlamak mantıklıdır.

• —Her bilgi taşıyan görselde kısa, somut ve dürüst bir alt metin var mı?
• —Dekoratif görsellerde alt="" kullanılmış mı?
• —Dosya adları kısa, tire ile ayrılmış, küçük harfli ve anlamlı mı?
• —Görsel, ilgili metnin ve başlığın yanında mı; altyazı gerekli yerlerde var mı?
• —Görsel adresleri gerçek img öğesi içinde ve robots.txt ile engellenmemiş mi?
• —Ekran üstü (LCP) görseli lazy-load yapılmamış mı; width/height verilmiş mi?
• —Önemli görseller için yapısal veride image alanı tutarlı mı?
• —Search Console'da görsel aramadan gelen sayfalar düzenli kontrol ediliyor mu?

Çok sayıda görseli olan bir siteniz varsa, alt metinleri elle yazmak yerine önce en önemli sayfalara öncelik verip sonra şablon düzeyinde kurallar belirlemek verimlidir. Örneğin ürün görselinde alt metin ürün adından ve varyantından otomatik üretilebilir, ama kontrol edilmeden bırakılmamalıdır. 404 Ajans olarak teknik SEO ve içerik çalışmalarında görsel envanterini de çıkarırız; ancak yukarıdaki liste, kendi ekibinizin de ilk adımı atması için yeterlidir.