XML site haritası nedir? Nasıl hazırlanır ve Google'a gönderilir?

XML site haritası (sitemap), sitenizdeki taranmasını ve dizine eklenmesini istediğiniz sayfaların URL'lerini arama motorlarına bildiren, makinelerin okuyacağı biçimde hazırlanmış bir dosyadır. Google'ın sayfalarınızı daha kolay keşfetmesine yardım eder, ancak dizine eklenmeyi veya sıralamayı garanti etmez. Doğru hazırlandığında özellikle büyük, yeni ya da iç linki zayıf sitelerde faydalıdır.

Pek çok kişi sitemap'i bir sihirli düğme gibi görür: dosyayı yükle, Google sayfaları listelesin. Gerçekte sitemap bir ipucu mekanizmasıdır. Google hangi URL'leri öne çıkarmak istediğinizi öğrenir, ama o URL'yi taramak ve dizine eklemek hâlâ kendi kararıdır. Bu yazıda sitemap'in ne yapıp ne yapmadığını, nasıl hazırlanacağını, Google'ın belgelenmiş sınırlarını ve Search Console'a nasıl gönderileceğini anlatıyoruz.

XML site haritası nedir ve ne işe yarar?

XML site haritası, sitenizin önemli URL'lerini ve isteğe bağlı olarak son değiştirilme tarihlerini listeleyen bir dosyadır. Arama motoru botları bu dosyayı okuyarak sayfalarınızı keşfeder. Bağlantı yoluyla bulunması zor sayfalar, yeni yayımlanan içerikler ve büyük siteler için keşfi hızlandırmaya ve kolaylaştırmaya yarar.

Küçük bir siteniz varsa ve sayfalarınız ana menüden ve iç linklerle zaten kolayca bulunuyorsa sitemap şart değildir; yine de hazırlamak neredeyse hiç maliyet getirmez ve Search Console'da size değerli raporlar sunar. Özellikle şu durumlarda daha çok fayda sağlar:

• —Yeni bir site: dışarıdan çok az bağlantı alan sitelerde botlar sayfaları geç keşfedebilir.
• —Büyük bir site: binlerce ürün veya yazı olan sitelerde önemli sayfaların gözden kaçmasını azaltır.
• —İç linki zayıf sayfalar: hiçbir yerden bağlantı almayan (yetim) sayfaların bulunmasına yardım eder.
• —Sık güncellenen içerik: blog, haber ve kampanya sayfalarının değişikliklerini bildirmenin bir yoludur.
• —Raporlama: Search Console'da gönderdiğiniz URL'lerin kaçının dizine eklendiğini görmeyi sağlar.

Site haritası neyi garanti etmez?

Site haritası taranmayı, dizine eklenmeyi, sıralamayı veya trafiği garanti etmez. Google, listelediğiniz bir URL'yi kalite, kopya içerik, teknik engeller veya sitenin genel durumu gibi nedenlerle dizine eklemeyebilir. Sitemap yalnızca “bu sayfalar var ve önemli” demenin düzenli bir yoludur.

Sitemap'i bir kalite aracı olarak da düşünmeyin. Zayıf, kopya veya değersiz sayfaları sitemap'e koymak onları değerli yapmaz; tersine, Google'ın sitenizi değerlendirirken gördüğü sayfa havuzunu kirletir. Sitemap, sitenizin “vitrini” olmalıdır: yalnızca dizine girmesini gerçekten istediğiniz, kaliteli ve erişilebilir sayfalar.

• —Dizine eklenme garantisi vermez; Google URL'yi dilerse yok sayabilir.
• —Sıralamayı doğrudan etkilemez; yalnızca keşif ve tarama sürecine yardım eder.
• —Robots.txt veya noindex engelini aşmaz; engellenmiş bir sayfayı sitemap'e koymak çelişki yaratır.
• —Zayıf içeriği kurtarmaz; asıl belirleyici sayfanın kalitesi ve faydasıdır.

Sitemap'e hangi URL'ler girmelidir?

Sitemap'e yalnızca canonical (tercih edilen) adresi olan, 200 durum kodu döndüren ve dizine eklenmesini istediğiniz URL'ler girmelidir. Başka bir deyişle, her satır “bu sayfa tek ve geçerli sürüm, lütfen indeksleyin” anlamına gelmelidir. Yönlendiren, hata veren veya başka bir sayfaya canonical gösteren adresler sitemap'te yer almamalıdır.

• —Canonical URL'ler: her sayfanın tercih ettiğiniz tek adresi; www/www'suz ve http/https tutarlılığına dikkat.
• —200 yanıt veren sayfalar: yönlendirme (301/302), 404 veya 5xx dönen adresler listeye alınmamalıdır.
• —İndekslenebilir sayfalar: noindex etiketi olmayan, robots.txt ile engellenmemiş sayfalar.
• —Ana içerik sayfaları: hizmet, ürün, kategori, blog ve iletişim gibi değer taşıyan sayfalar.
• —Dil alternatifleri: çok dilli sitede her dil sürümünün kendi URL'si ve tutarlı hreflang yapısı.

Çok dilli siteler için hreflang ilişkisini sitemap içinde de verebilirsiniz; bu yöntem çok sayıda dil sürümü olan sitelerde HTML başlığını şişirmeden iş görür. Hreflang kurulumunu ayrı bir yazıda ayrıntılı anlattık.

Hangi URL'ler sitemap dışında bırakılmalıdır?

Sitemap dışında bırakılması gerekenler, dizine eklenmesini istemediğiniz veya dizine eklenemeyecek adreslerdir: noindex sayfalar, yönlendiren URL'ler, 404 veren sayfalar, kopya parametreli adresler, oturum veya sepet sayfaları, dahili arama sonuçları ve test ortamları. Bunlar sitemap'e girerse hem Search Console raporunu kirletir hem de tarama kaynağını boşa harcar.

• —noindex etiketli sayfalar ve teşekkür sayfaları.
• —301/302 ile başka yere giden eski adresler.
• —404 veya 410 dönen silinmiş sayfalar.
• —Başka bir sayfaya canonical gösteren kopya veya filtre URL'leri.
• —Sepet, ödeme, hesap ve oturum parametreli adresler.
• —Dahili site içi arama sonuç sayfaları.
• —Geliştirme, staging ve parola korumalı ortamlar.

E-ticaret sitelerinde bu kural özellikle önemlidir. Renk, beden ve sıralama gibi filtrelerin ürettiği binlerce URL sitemap'e eklenirse hem tarama bütçesi hem de rapor okunabilirliği zarar görür. Önemli filtre kombinasyonlarına özel, içeriği zenginleştirilmiş sayfalar hazırlandıysa yalnızca onlar listeye girmelidir.

Bir sitemap dosyasının yapısı nasıldır ve hangi etiketler önemlidir?

Basit bir XML sitemap, bir urlset kökü ve her sayfa için bir url öğesi içerir; url öğesinin içinde zorunlu olarak loc (tam URL) yer alır. İsteğe bağlı lastmod, sayfanın son anlamlı değişiklik tarihini belirtir. Google, priority ve changefreq etiketlerini belgelerinde yok saydığını belirtir; bu nedenle bunları doldurmak zorunda değilsiniz.

Dosya UTF-8 kodlamasında olmalı, URL'ler mutlak (https:// ile başlayan tam adres) yazılmalı ve özel karakterler uygun biçimde kaçırılmalıdır. Aşağıda en basit biçimin metin olarak özeti var: dosya <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> bildirimiyle başlar, ardından <urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9"> açılır; her sayfa için <url><loc>https://www.ornek.com/sayfa/</loc><lastmod>2026-10-08</lastmod></url> satırı yazılır ve </urlset> ile kapanır.

• —loc: zorunlu; sayfanın tam ve canonical adresi.
• —lastmod: isteğe bağlı ama faydalı; yalnızca gerçek içerik değişikliklerinde güncellenmeli.
• —priority ve changefreq: Google bunları kullanmadığını belirtiyor; doldurmak zahmete değmez.
• —Sitemap yalnızca bulunduğu alan adı ve yol kapsamındaki URL'leri güvenilir şekilde bildirebilir.

lastmod etiketi nasıl doğru kullanılır?

lastmod, sayfanın içeriğinin en son anlamlı biçimde değiştiği tarihi göstermelidir; küçük bir şablon değişikliği veya yalnızca sayfa yükleme tarihi bu kapsama girmez. Google, lastmod değerlerinin tutarlı biçimde güvenilir olduğunu gördüğünde bunu tarama planlamasında kullanabilir; her sayfada bugünün tarihini yazmak ise bu güveni zedeler.

Birçok eklenti ve CMS lastmod'u otomatik üretir. Önemli olan, bu değerin gerçekten içerik güncellemesiyle ilişkili olmasıdır. Her derleme veya dağıtımda tüm sayfaların tarihini değiştiren bir sistem varsa lastmod'u kaldırmak, yanlış bilgi vermekten daha doğrudur.

• —Doğru kullanım: makale güncellendiğinde, fiyat veya ürün bilgisi değiştiğinde tarihi güncelleyin.
• —Yanlış kullanım: her yayımlama işleminde tüm sayfalara bugünün tarihini yazmak.
• —Biçim: W3C Datetime biçimi, en basit haliyle YYYY-AA-GG.
• —Şüphe varsa: yanlış tarih yazmaktansa lastmod'u hiç kullanmayın.

Sitemap boyut sınırı nedir ve sitemap index ne zaman gerekir?

Google'ın belgelerine göre tek bir sitemap dosyası en fazla 50.000 URL içerebilir ve sıkıştırılmamış boyutu 50 MB'ı aşmamalıdır. Bu sınırlardan birine ulaşıyorsanız URL'leri birden fazla sitemap dosyasına bölüp bunları bir sitemap index dosyasında toplamanız gerekir.

Sitemap index, diğer sitemap dosyalarının listesini veren üst bir dosyadır. Search Console'a yalnızca bu index dosyasını göndermeniz yeterlidir. Mantıklı bir bölümleme, raporlamayı da kolaylaştırır: örneğin blog, ürünler, kategoriler ve statik sayfalar için ayrı dosyalar kullanırsanız, her bölümün dizine eklenme durumunu ayrı ayrı izleyebilirsiniz.

• —sitemap-sayfalar.xml: hizmet, hakkımızda, iletişim gibi statik sayfalar.
• —sitemap-blog.xml: blog yazıları.
• —sitemap-urunler.xml ve sitemap-kategoriler.xml: e-ticaret sitelerinde ürün ve kategori ayrımı.
• —sitemap_index.xml: yukarıdaki dosyaları listeleyen ana dosya.

Küçük ve orta ölçekli sitelerin çoğu bu sınırlara hiç yaklaşmaz; yine de mantıksal bölme, büyüme ihtimali olan sitelerde baştan kurulduğunda ileride iş kurtarır.

Sitemap nasıl hazırlanır? Eklenti mi, elle mi, otomatik üretim mi?

Sitemap, kullandığınız altyapıya göre çoğunlukla otomatik üretilir: WordPress'te SEO eklentileri, birçok e-ticaret platformunda yerleşik özellikler, özel geliştirilmiş sitelerde ise derleme sırasında çalışan bir betik bu işi yapar. Elle yazmak yalnızca çok küçük, nadiren değişen siteler için makuldür.

Hangi yöntemi seçerseniz seçin, üretilen dosyanın içeriğini mutlaka kontrol edin. Otomatik sistemler bazen noindex sayfaları, yönlendiren adresleri veya filtre URL'lerini de listeye katar. Bizim kendi sitemizde olduğu gibi içerik verisinden doğrudan üretilen bir sitemap, sayfa eklendiğinde veya kaldırıldığında kendiliğinden güncel kalır; bu, elle bakım gerektiren dosyalara kıyasla hata riskini azaltır.

• —CMS veya eklenti: kurulumu kolay; ayarlardan noindex ve gereksiz URL türlerini hariç tutun.
• —Derleme sırasında üretim: statik veya özel sitelerde, sayfa verisinden otomatik üretim en tutarlı yöntemdir.
• —Tarayıcı tabanlı araçlar: mevcut siteyi tarayıp dosya üretir; tek seferlik denetimler için uygundur.
• —Elle yazım: yalnızca birkaç sayfalık siteler için; unutulma riski yüksektir.

Sitemap robots.txt dosyasına nasıl eklenir?

Sitemap'in adresini robots.txt dosyanıza “Sitemap:” satırıyla ekleyebilirsiniz. Bu satır tam ve mutlak bir URL içermelidir ve dosyada herhangi bir yerde, user-agent kurallarından bağımsız olarak yer alabilir. Birden fazla sitemap varsa her biri için ayrı bir satır yazılabilir.

Örnek biçim şöyledir: robots.txt içinde “Sitemap: https://www.ornek.com/sitemap.xml” yazan tek bir satır yeterlidir. Böylece yalnızca Google değil, bu satırı destekleyen diğer arama motorları da sitemap'inizi robots.txt üzerinden keşfedebilir. Search Console'a göndermek yine de ayrı bir adım olarak önerilir, çünkü size rapor ve hata görünürlüğü sağlar.

Unutmayın: robots.txt ile engellediğiniz bir yolu sitemap'te listelemek çelişkili bir sinyaldir. Hangi bölümlerin taranmasına izin verdiğinizi belirlerken yapay zeka botları gibi yeni konuları da gözden geçirmek isterseniz robots.txt rehberimiz faydalı olacaktır.

Sitemap Google Search Console'a nasıl gönderilir?

Search Console'da mülkünüzü doğruladıktan sonra sol menüde “Site haritaları” bölümüne gidin, sitemap'in adresini girin ve gönderin. Google dosyayı okur ve durumunu gösterir. Başarılı bir okuma, URL'lerin dizine eklendiği anlamına gelmez; yalnızca dosyanın alınıp işlendiğini gösterir.

• —1. Adım: Search Console'da doğru mülkü seçin (alan adı veya URL öneki).
• —2. Adım: “Site haritaları” sayfasını açın.
• —3. Adım: “Yeni site haritası ekle” alanına sitemap yolunu yazın, örneğin sitemap.xml.
• —4. Adım: “Gönder”e basın ve durumun “Başarılı” olmasını bekleyin.
• —5. Adım: Birkaç gün sonra “Sayfa dizine ekleme” raporunda gönderilen URL'lerin durumunu inceleyin.

Sitemap'i bir kez göndermeniz yeterlidir; Google dosyayı daha sonra periyodik olarak yeniden okur. Her güncellemede yeniden göndermeniz gerekmez. Eskiden kullanılan “ping” yöntemi artık desteklenmediği için bunun yerine sitemap'in güncel kalmasına, doğru lastmod değerleri vermesine ve robots.txt'te listelenmesine güvenin.

Rapor sonuçlarında “Alınamadı”, “Hatalar var” veya “Gönderilen URL dizine eklenmedi” gibi durumlar görürseniz sitemap'i değil, o URL'lerin kendisini inceleyin. Dizine eklenmeme nedenlerini ayrıca anlattığımız bir yazı var.

Görsel, video ve haber sitemap'i ne zaman gerekir?

Standart sitemap çoğu site için yeterlidir. Görsel, video ve haber sitemap'leri ise bu içerik türlerini Google'a daha ayrıntılı tanıtmak isteyen sitelerde ek bir araç olarak kullanılır. Görsellerin sayfalarda zaten düzgün HTML ile verildiği sitelerde ayrı bir görsel sitemap'ine genellikle ihtiyaç duyulmaz.

• —Görsel sitemap: JavaScript ile yüklenen veya keşfi zor görseller olduğunda faydalı olabilir.
• —Video sitemap: kendi barındırdığınız videolar için başlık, açıklama ve küçük resim bilgisi sunar.
• —Haber sitemap'i: yalnızca Google Haberler'e uygun yayıncılar için geçerlidir ve ayrı kuralları vardır.
• —Çoğu hizmet ve kurumsal sitede: tek bir standart sitemap yeterlidir.

Bu özel türlerin her biri için Google'ın güncel belgelerini kontrol edin; kurallar ve desteklenen alanlar zamanla değişebilir.

Sitemap hazırlarken en sık yapılan hatalar nelerdir?

En sık hatalar, yönlendiren ve 404 veren URL'leri listede bırakmak, noindex sayfaları eklemek, tutarsız alan adı (www/www'suz, http/https) kullanmak, lastmod'a sahte tarih yazmak ve sitemap'i hiçbir zaman güncellememektir. Bunların çoğu otomatik üretilen dosyalarda gözden kaçar, bu yüzden düzenli kontrol gerekir.

• —Yönlendiren (301/302) veya hata (404/5xx) veren URL'lerin listede kalması.
• —noindex etiketli ya da robots.txt ile engelli sayfaların sitemap'e eklenmesi.
• —Canonical'ı başka bir sayfaya işaret eden URL'lerin listelenmesi.
• —http ve https ya da www ve www'suz sürümlerin karışık yazılması.
• —50.000 URL veya 50 MB sınırının aşılması.
• —lastmod'un her yayımlamada toplu değiştirilmesi.
• —Sitemap'in kök dizin dışında, kapsamı belirsiz bir yolda tutulması.
• —Site taşındığında eski alan adındaki sitemap'in güncellenmemesi.

Sitemap kontrolünü teknik denetimin düzenli bir parçası yapmak yeterlidir. Search Console'daki “Sayfa dizine ekleme” raporu, sitemap'e verilen URL'lerin hangilerinin dizinde olduğunu filtreleme imkânı sunar; bu sayede listeye girmesi gerekmeyen veya sorunlu adresleri hızla tespit edebilirsiniz.

Sitemap kontrol listesi: yayından önce ve sonra

Sitemap'i yayınlamadan önce ve her büyük site değişikliğinden sonra kısa bir kontrol yapmak, bozuk dosyaların aylarca fark edilmeden kalmasını önler. Aşağıdaki liste, çoğu site için yeterli bir temel denetim sunar.

• —Dosya tarayıcıda açılıyor mu ve geçerli XML mi?
• —Listedeki URL'ler 200 dönüyor mu? Rastgele örnek alın ve bir tarama aracıyla toplu test edin.
• —Listede noindex, yönlendirme veya canonical dışı URL var mı?
• —Alan adı biçimi (https ve www tercihi) tüm URL'lerde tutarlı mı?
• —Dosya sınırların (50.000 URL, 50 MB) altında mı? Gerekirse sitemap index kullanın.
• —Sitemap robots.txt'te listeli ve Search Console'a gönderilmiş mi?
• —Yeni sayfa eklendiğinde veya silindiğinde sitemap kendiliğinden güncelleniyor mu?
• —Search Console raporunda “gönderilen ama dizine eklenmemiş” URL'ler neden dizine girmiyor, incelendi mi?

404 Ajans'ta teknik SEO denetimlerinde sitemap'i her zaman tarama verisiyle birlikte ele alırız: sitemap'teki URL'ler ile gerçekten taranabilen ve dizine eklenebilen URL'ler birbirini tutmalıdır. Bu iki küme arasındaki fark, genellikle çözülmesi gereken teknik sorunun işaretidir.